Yangiliklar
O`zbekistonda kichik va mikroGESlarni qo`llab-quvvatlashning yangi mexanizmlari joriy etiladi
O'zbekistonda kichik va mikroelektr stansiyalari tarmog'ini rivojlantirish uchun yangi shart-sharoitlar yaratiladi, jumladan loyihalarni izlash va monitoring qilish uchun raqamli platforma yo'lga qo'yiladi. Tegishli chora-tadbirlar O'zbekiston Prezidentining «Mamlakatda kichik va mikroelektr stansiyalari tarmog'ini rivojlantirish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida»gi 2026-yil 19-avgustdagi PQ-298-son qarorida nazarda tutilgan.
2027-yil 1-fevralgacha kichik va mikroGESlarning potentsial loyihalarini aniqlash, shuningdek ularni amalga oshirish va ekspluatatsiya qilishni muvofiqlashtirish va monitoring qilish uchun foydalaniladigan raqamli platforma ishlab chiqilishi rejalashtirilgan.
Hujjatda shuningdek xususiy sektor ishtirokida kichik va mikroGES loyihalarini amalga oshirish tartibini ishlab chiqish ham nazarda tutilgan. U bunday loyihalar uchun yagona qoidalarni belgilashi kerak. Bundan tashqari, elektr stansiyalarini loyihalash, qurish, ishga tushirish va ekspluatatsiya qilish bo'yicha uslubiy tavsiyalar tayyorlanadi. Bunda ekologik va ijtimoiy talablar majburiy tartibda hisobga olinishi kerak.
Quvvati 5 MVtgacha bo'lgan kichik va mikroGES loyihalari tashabbuskorlarini aniqlash uchun E-auksion elektron savdo maydonchasida ishlab chiqarilgan elektr energiyasini sotib olish bo'yicha elektron auktsionlar o'tkazish mexanizmi joriy etiladi. Savdolar doirasida ham boshlang'ich, ham minimal narx belgilanadi.
Quvvati 500 kVtgacha bo'lgan mikroGESlar uchun boshlang'ich narx II guruh iste'molchilari uchun belgilangan tarifning 150%ini, minimal narx esa 50%ini tashkil etadi. Quvvati 500 kVtdan 2 MVtgacha bo'lgan kichik GESlar uchun bu ko'rsatkichlar mos ravishda 120% va 40%ni tashkil etadi. Quvvati 2 dan 5 MVtgacha bo'lgan stansiyalar uchun boshlang'ich narx tegishli tarifning 100% darajasida, minimal narx esa 30% darajasida belgilanadi.
Quvvati 100 kVtgacha bo'lgan mikroGES loyihalari, jumladan ularni loyihalash va qurish uchun alohida soddalashtirishlar nazarda tutilgan. Bunday obyektlar xavf darajasini hisobga olgan holda qurilish obyektlari tasnifi bo'yicha II murakkablik toifasiga kiritiladi.
Hajmi 300 kub metrdan oshmaydigan inshootlarga ega, quvvati 50 kVtgacha bo'lgan mikroGESlar shaharsozlik hujjatlari ekspertizasi va davlat arxitektura-qurilish nazoratidan ozod qilinadi.
Loyiha tashabbuskorlariga qurilish loyihasining elektr qismi asosida qurilish ishlarini bosqichma-bosqich amalga oshirishga ham ruxsat beriladi.
Chora-tadbirlar kichik gidroenergetika uchun mutaxassislar tayyorlashga ham taalluqli bo'ladi. 2026/2027-o'quv yilidan boshlab oliy ta'lim tashkilotlarida kichik gidroenergetikani ham o'z ichiga olgan «yashil» energetikaning kichik quvvat yo'nalishlari bo'yicha malakali kadrlar tayyorlashning dual tizimini joriy etish rejalashtirilgan.
