Yangiliklar
O‘zbekistonda energiya saqlagichlar uchun soliq imtiyozlari kengaytiriladi va biznesning elektr tarmoqlaridagi ishtiroki oshiriladi
O‘zbekistonda energiya saqlash loyihalarini qo‘llab-quvvatlash, taqsimlovchi elektr tarmoqlarida xususiy biznes ishtirokini kengaytirish va energiya tejamkorligini rivojlantirish uchun qo‘shimcha choralar ko‘rish rejalashtirilmoqda. Bu haqda 16 oktabr kuni yoqilg‘i-energetika sektori investorlar bilan ochiq muloqotda Shavkat Mirziyoyev ma’lum qildi.
Xususan, prezident elektr energiyasini jamg‘arish loyihalari uchun amaldagi soliq imtiyozlarini qo‘llashdagi tafovutlarga e’tibor qaratdi.
Bunday loyihalar uchun qonunchilikda yer solig‘i va mol-mulk solig‘i bo‘yicha 10 yillik imtiyozlar nazarda tutilgan. Biroq amaliyotda aynan qaysi infratuzilma obyektlari soliqdan ozod etilishi masalasida savollar yuzaga kelmoqda.
Tafovutlarni bartaraf etish uchun Soliq kodeksida imtiyozlar nafaqat akkumulyatorlar yoki quyosh panellari egallagan maydonlarga, balki zarur podstansiyalar, boshqaruv binolari va yordamchi infratuzilmaga ham tatbiq etilishi aniq belgilab qo‘yilishi rejalashtirilmoqda.
Xususiy sektor elektr tarmoqlarini boshqarishga yana ikki viloyatda jalb etiladi
Prezident, shuningdek, taqsimlovchi elektr tarmoqlarida xususiy kompaniyalar ishtirokini kengaytirish rejalari haqida ma’lum qildi.
Samarkand viloyatida joriy etilishi boshlangan yondashuvni Jizzax va Toshkent viloyatlariga ham tatbiq etish rejalashtirilmoqda.
Maqsad sifatida elektr energiyasi yo‘qotishlarini kamaytirish va iste’molchilarga xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish belgilangan.
Eslatib o‘tamiz, Samarqand viloyatida allaqachon davlat-xususiy sheriklik asosida taqsimlovchi elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilish va boshqarish loyihasi amalga oshirilmoqda.
Prezidentning 2026 yil 14 avgustdagi qarori bilan loyihani amalga oshirish choralari tasdiqlandi, unga ko‘ra xususiy sherikka viloyatning taqsimlovchi tarmoqlarini boshqarish va ekspluatatsiya qilish huquqi beriladi. Uning majburiyatlariga tarmoqlarni modernizatsiya qilish va rekonstruksiya qilish, ularning o‘tkazuvchanlik qobiliyatini oshirish, yangi iste’molchilarni ulash va investitsiyalar jalb etish kiradi.
Investorlar tejalgan elektr energiyasi hisobidan daromad olishi mumkin bo‘ladi
Uchrashuvda energiya samaradorligini oshirishga xususiy kapitalni jalb etishga alohida e’tibor qaratildi. «Eng arzon energiya — bu tejalgan energiya», — dedi Shavkat Mirziyoyev.
Prezidentning so‘zlariga ko‘ra, ijtimoiy soha obyektlari va suv xo‘jaligi nasos stansiyalarini energiya tejovchi texnologiyalar yordamida modernizatsiya qilishga xususiy investitsiyalar jalb etiladi.
Shu bilan birga, investorlarga tejalgan elektr energiyasi va uglerod kreditlari hisobidan daromad olish imkoniyati berilishi rejalashtirilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, 2026 yil iyun oyida Suv xo‘jaligi vazirligi quyosh generatsiyasi va energiya saqlash tizimlarini joriy etgan holda 19 ta yirik nasos stansiyasini modernizatsiya qilish loyihasi doirasida kelishuvlar tuzgan. Loyihaning umumiy qiymati qariyb 940 mln dollar deb baholanmoqda, uni amalga oshirish 2027−2030 yillarga mo‘ljallangan.
Elektr tarmoqlari va energiya saqlagichlarini rivojlantirish
Uchrashuvda prezident 2030 yilgacha 5000 km elektr tarmoqlari va 16 ta yirik podstansiya qurish rejalarini ham tasdiqladi. Elektr energiyasini saqlash tizimlarining quvvatini 4,5 GVt ga yetkazish ko‘zda tutilmoqda.
Loyihalarning katta qismi Qoraqalpog‘iston, Buxoro, Jizzax, Samarqand, Namangan, Qashqadaryo va Toshkent viloyatlarida amalga oshiriladi.
Kelgusida elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va saqlashni birlashtirgan kompleks loyihalarga ustuvorlik beriladi. Hokimiyatlar, shuningdek, energiyani uzoq muddat saqlash uchun mo‘ljallangan gidroakkumulyatsion elektr stansiyalarini qurishda investorlar bilan hamkorlik qilish niyatida.
Bundan tashqari, prezident Ozarbayjon va Qozog‘iston bilan birgalikda Kaspiy dengizi orqali Yevropaga «yashil» elektr energiyasini eksport qilish loyihasi amaliy bosqichga o‘tayotganini ma’lum qildi. Afg‘oniston va Janubiy Osiyo bozorlari ham istiqbolli yo‘nalishlar sifatida qayd etildi.
Manba
